Kalkulator podatku od spadku i darowizn

Grupy podatkowe i kwoty wolne

Ustawa dzieli nabywców na trzy grupy, a dodatkowo wyróżnia tzw. grupę zero — najbliższą rodzinę objętą pełnym zwolnieniem po zgłoszeniu SD-Z2.

Kwoty wolne obowiązujące od 1 lipca 2023 roku pozostają aktualne i liczone są od jednej osoby, z uwzględnieniem darowizn otrzymanych od niej w ciągu poprzednich 5 lat.

• Grupa zero: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha — zwolnienie po SD-Z2.
• Grupa I: kwota wolna 36 120 zł; skala 3%, 5%, 7%.
• Grupa II (zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zięć, synowa, teściowie): 27 090 zł; skala 7%, 9%, 12%.
• Grupa III (pozostali, w tym osoby niespokrewnione): 5 733 zł; skala 12%, 16%, 20%.

SD-Z2 — jedno zgłoszenie, zero podatku

Formularz SD-Z2 składa się we właściwym urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli najczęściej od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Termin jest materialny — nie da się go przywrócić zwykłym wnioskiem. Spóźnienie oznacza rozliczenie na zasadach ogólnych grupy I i złożenie zeznania SD-3.

• Zgłoszenie jest bezpłatne i można je złożyć papierowo lub elektronicznie.
• Każdy spadkobierca składa własne zgłoszenie, także małoletni — przez przedstawiciela ustawowego.
• Przy nabyciu w drodze aktu notarialnego darowizny zgłoszenie nie jest potrzebne — notariusz jest płatnikiem.

Jak liczy się podstawę opodatkowania

Podstawą jest czysta wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych — wartość rynkowa z dnia nabycia pomniejszona o długi i ciężary spadkowe.

Do długów i ciężarów zalicza się m.in. koszty pogrzebu w części niepokrytej zasiłkiem, koszty ostatniej choroby, zachowek wypłacony innym osobom, niespłacone kredyty i zapisy.

• Wartość nieruchomości ustala się według cen rynkowych; urząd może ją zweryfikować.
• Koszty nagrobka i pogrzebu odlicza się w zakresie odpowiadającym zwyczajom środowiskowym.
• Podatek liczy się od nadwyżki ponad kwotę wolną, nie od całej wartości spadku.

Najczęstsze błędy

Dwa błędy generują większość dopłat: przekroczenie sześciomiesięcznego terminu SD-Z2 oraz pominięcie darowizn z ostatnich pięciu lat od tej samej osoby przy liczeniu kwoty wolnej.

Trzeci to założenie, że skoro w rodzinie nie ma podatku, nie trzeba nic składać. Bez SD-Z2 zwolnienie nie działa z automatu.