Kto dziedziczy po zmarłym — kalkulator udziałów

Kolejność grup spadkowych

Powołanie do spadku następuje grupami. Kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia dopiero wtedy, gdy w poprzedniej nie ma nikogo, kto może i chce dziedziczyć.

• Grupa 1: małżonek i dzieci (a w miejsce zmarłego dziecka — wnuki).
• Grupa 2: małżonek i rodzice; w miejsce zmarłego rodzica — rodzeństwo i jego zstępni.
• Grupa 3: dziadkowie i ich zstępni.
• Grupa 4: pasierbowie, a w ostateczności gmina ostatniego miejsca zamieszkania lub Skarb Państwa.

Najczęstsze układy udziałów

W praktyce większość spraw sprowadza się do kilku powtarzalnych konfiguracji.

• Małżonek + 1 dziecko: po 1/2.
• Małżonek + 2 dzieci: po 1/3.
• Małżonek + 4 dzieci: małżonek 1/4, dzieci po 3/16 (gwarancja 1/4 dla małżonka).
• Małżonek + rodzice, bez dzieci: małżonek 1/2, rodzice po 1/4.
• Tylko dzieci: w częściach równych.

Majątek wspólny a masa spadkowa

Przy wspólności majątkowej małżeńskiej do spadku wchodzi zwykle połowa majątku wspólnego. Owdziały spadkowe liczy się właśnie od tej połowy, a nie od całego majątku małżonków — to najczęstsze źródło błędnych wyliczeń w rodzinie.

Osobno traktuje się majątek osobisty zmarłego: darowizny, spadki otrzymane wcześniej i mienie nabyte przed małżeństwem.

Zachowek i wydziedziczenie

Zachowek chroni najbliższych pominiętych w testamencie: zstępnych, małżonka i rodziców, którzy dziedziczyliby z ustawy. Wynosi połowę wartości udziału ustawowego, a dla małoletnich i osób trwale niezdolnych do pracy — dwie trzecie.

Wydziedziczenie jest możliwe tylko z przyczyn wskazanych w kodeksie i musi być zapisane w testamencie wraz z uzasadnieniem.

• Roszczenie o zachowek przedawnia się co do zasady po 5 latach.
• Do wartości zachowku dolicza się określone darowizny poczynione przez spadkodawcę.
• Zachowek jest roszczeniem pieniężnym — nie daje prawa do konkretnej rzeczy.