Zasiłek pogrzebowy — komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek
Zasiłek pogrzebowy to świadczenie, które zwraca część kosztów pogrzebu. Można je rozliczyć bezgotówkowo z zakładem pogrzebowym albo otrzymać na konto po opłaceniu pogrzebu z własnych środków.
Krótka odpowiedź
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu — członkowi rodziny, a także pracodawcy, gminie, domowi pomocy społecznej czy osobie obcej. Świadczenie wypłaca ZUS (lub KRUS dla rolników) na wniosek złożony w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Dla członków rodziny to kwota ryczałtowa, obecnie 4 000 zł; dla osób spoza rodziny — zwrot udokumentowanych kosztów do tej wysokości. Wniosek można złożyć bezpośrednio albo upoważnić zakład pogrzebowy do rozliczenia bezgotówkowego.
Prawo do zasiłku ma osoba, która faktycznie poniosła koszty pogrzebu. Nie musi to być najbliższa rodzina — zasiłek może otrzymać także osoba obca, pracodawca zmarłego, dom pomocy społecznej, gmina albo kościelna osoba prawna.
Warunkiem jest to, aby zmarły był objęty ubezpieczeniem albo miał ustalone prawo do emerytury lub renty. Prawo do zasiłku przysługuje również po członku rodziny osoby ubezpieczonej.
Małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo
Osoba obca, która opłaciła pogrzeb
Pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat
Kościelna osoba prawna lub związek wyznaniowy
02
Ile wynosi świadczenie i co, gdy koszty dzieli kilka osób
Dla członka rodziny zasiłek ma charakter ryczałtowy — wypłacany jest w pełnej wysokości niezależnie od tego, czy pogrzeb kosztował mniej, czy więcej. Dla osób spoza kręgu rodziny świadczenie stanowi zwrot udokumentowanych fakturami kosztów, jednak nie więcej niż kwota ryczałtu.
Jeżeli koszty pokryło kilka osób, zasiłek dzieli się proporcjonalnie do poniesionych wydatków. Każda z tych osób składa własny wniosek i dołącza rachunki potwierdzające swoją część.
03
Jakie dokumenty złożyć
Podstawą jest wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego wraz z odpisem skróconym aktu zgonu i oryginałami rachunków dokumentujących poniesione koszty. Jeżeli rozliczenie ma być bezgotówkowe, dołącza się także umowę z zakładem pogrzebowym oraz upoważnienie do wypłaty świadczenia na jego rzecz.
Wniosek można złożyć w placówce, wysłać pocztą albo — po zalogowaniu — przez internetowy portal ubezpieczyciela społecznego. Rolnicy i domownicy ubezpieczeni w KRUS składają dokumenty w oddziale KRUS.
Wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego
Odpis skrócony aktu zgonu
Oryginały rachunków i faktur za pogrzeb
Dokumenty potwierdzające pokrewieństwo (np. akt małżeństwa lub urodzenia)
Przy rozliczeniu bezgotówkowym — umowa z zakładem i upoważnienie
04
Termin 12 miesięcy i wyjątki
Wniosek składa się w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Po tym czasie prawo do zasiłku wygasa, chyba że złożenie wniosku było niemożliwe z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy — na przykład gdy ciało odnaleziono lub zidentyfikowano później. Wtedy termin liczy się od dnia pogrzebu.
Jeśli koszty pogrzebu przekraczają kwotę świadczenia, warto sprawdzić dodatkowe źródła: polisę na życie zmarłego, ubezpieczenie grupowe u pracodawcy, odprawę pośmiertną oraz zasiłek celowy z ośrodka pomocy społecznej.
Dla członka rodziny to ryczałt w wysokości 4 000 zł, wypłacany niezależnie od faktycznego kosztu pogrzebu. Dla osób spoza rodziny — zwrot udokumentowanych kosztów do tej kwoty.
Ile czeka się na wypłatę?
+
Świadczenie wypłacane jest zwykle w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku. Przy rozliczeniu bezgotówkowym rodzina nie czeka na przelew, bo kwota trafia bezpośrednio do zakładu pogrzebowego.
Czy zasiłek przysługuje po osobie niepracującej?
+
Tak, jeżeli zmarły miał ustalone prawo do emerytury lub renty albo był członkiem rodziny osoby ubezpieczonej. Sytuacje nietypowe warto sprawdzić bezpośrednio w ZUS lub KRUS.
Czy zasiłek pogrzebowy jest opodatkowany?
+
Nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Co, jeśli pogrzeb opłaciło kilka osób?
+
Zasiłek dzieli się proporcjonalnie do wydatków. Każda osoba składa osobny wniosek i dokumentuje swoją część kosztów rachunkami.
Czy dostanę zasiłek, jeżeli ciało sprowadzono z zagranicy?
+
Tak, koszty transportu i pochówku w Polsce mogą być udokumentowane fakturami. Potrzebny będzie polski odpis aktu zgonu, w razie potrzeby po transkrypcji dokumentu zagranicznego.
Zasiłek pogrzebowy — pełny przewodnik po świadczeniu
Rozszerzone omówienie: podstawa prawna, krąg uprawnionych, rozliczenie bezgotówkowe krok po kroku, dokumentowanie kosztów, KRUS i służby mundurowe, odmowa i odwołanie oraz dodatkowe źródła finansowania pogrzebu.
Rozwiń pełny przewodnikZwiń↓
Rozliczenie bezgotówkowe krok po kroku
Podpisujesz umowę z zakładem pogrzebowym, a razem z nią upoważnienie do odbioru zasiłku. Zakład wystawia fakturę i sam składa dokumenty w ZUS. Rodzina płaci wyłącznie różnicę między kosztem pogrzebu a kwotą świadczenia, jeżeli taka różnica wystąpi.
To rozwiązanie ma jeden warunek: firma musi je oferować. Zapytaj o to na etapie porównywania ofert, bo dla wielu rodzin jest ważniejsze niż różnica kilkuset złotych w cenie trumny.
Gdy zasiłek nie pokrywa kosztów
Polisa na życie zmarłego — świadczenie wypłacane osobie uposażonej poza spadkiem
Ubezpieczenie grupowe u pracodawcy, często z osobnym świadczeniem pogrzebowym
Odprawa pośmiertna od pracodawcy zmarłego pracownika
Zasiłek celowy z ośrodka pomocy społecznej przy trudnej sytuacji materialnej
Rozliczenie kosztów pogrzebu ze spadku przy dziale spadku
Odmowa i odwołanie
Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie do sądu okręgowego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji.
Najczęstsze przyczyny odmowy to przekroczenie terminu 12 miesięcy, brak dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów oraz sytuacja, w której świadczenie zostało już wypłacone innej osobie.
KRUS i systemy odrębne
Rolnicy oraz domownicy ubezpieczeni w KRUS składają wniosek w oddziale KRUS, a nie w ZUS. Odrębne zasady obowiązują funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych — świadczenie wypłaca właściwy organ resortowy.
Jeżeli nie masz pewności, który organ jest właściwy, zacznij od ZUS: przy błędnej właściwości wniosek zostaje przekazany, ale kosztuje to kilka dodatkowych dni.
