Notariusz czy sąd — jak najszybciej potwierdzić dziedziczenie

Kiedy wystarczy notariusz

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz, gdy wszyscy spadkobiercy stawią się razem i zgodnie wskażą krąg dziedziczących. Notariusz spisuje protokół dziedziczenia, sporządza akt i rejestruje go w rejestrze spadkowym.

Zaletą jest czas: przy komplecie dokumentów sprawa kończy się w jeden dzień, bez terminów rozpraw. Wadą — konieczność pełnej zgody i obecności wszystkich.

• Wszyscy spadkobiercy obecni i zgodni.
• Znany krąg spadkobierców.
• Testament zwykły albo dziedziczenie ustawowe.

Kiedy zostaje tylko sąd

Sąd jest konieczny, gdy między spadkobiercami jest spór, gdy nie wszyscy chcą lub mogą się stawić, gdy część spadkobierców jest nieznana albo gdy występuje testament szczególny.

Wniosek składa się do sądu rejonowego ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Postępowanie trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od obciążenia sądu.

Dokumenty, które trzeba przygotować

W obu trybach podstawą jest odpis aktu zgonu oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo: odpisy aktów urodzenia i małżeństwa. Jeśli jest testament, dołącza się jego oryginał.

Przygotuj też spis składników majątku — będzie potrzebny przy dziale spadku oraz przy rozliczeniu podatkowym.

• Odpis skrócony aktu zgonu.
• Odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców.
• Testament, jeśli istnieje.
• PESEL zmarłego i ostatni adres zamieszkania.

Co dalej po uzyskaniu dokumentu

Po akcie poświadczenia dziedziczenia lub postanowieniu sądu zgłoś nabycie spadku do urzędu skarbowego. Najbliższa rodzina korzysta ze zwolnienia po złożeniu SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy — termin liczony jest od uprawomocnienia postanowienia lub zarejestrowania aktu.

Dokument spadkowy przedstaw w banku, w wydziale komunikacji, w spółdzielni lub wspólnocie oraz — przy nieruchomości — w sądzie wieczystoksięgowym w celu ujawnienia właściciela.

Dział spadku — kiedy jest potrzebny

Stwierdzenie nabycia spadku wskazuje, kto dziedziczy i w jakich udziałach, ale nie dzieli konkretnych przedmiotów. Aby jedna osoba przejęła mieszkanie, a druga oszczędności, potrzebny jest dział spadku.

Przy zgodzie wszystkich wystarczy umowa u notariusza; przy sporze rozstrzyga sąd. Warto połączyć dział spadku z rozliczeniem spłat, żeby uniknąć kolejnej sprawy w przyszłości.