Spadek po zmarłym — terminy, kroki i podatek
Sprawy spadkowe mają jeden nieprzekraczalny rytm: sześć miesięcy na oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku i sześć miesięcy na zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego. Reszta może poczekać.
8 min czytania · aktualizacja 2026-08-20 · redakcja Navemori
Najważniejsze w skrócie
- —6 miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku — na przyjęcie lub odrzucenie.
- —Brak oświadczenia oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.
- —Najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku, ale tylko po zgłoszeniu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy.
- —Poświadczenie dziedziczenia u notariusza działa tylko wtedy, gdy nie ma sporu między spadkobiercami.
Ustal, co wchodzi w skład spadku
Zanim złożysz oświadczenie, warto zorientować się w majątku i długach: nieruchomości, rachunki bankowe, pojazdy, polisy, kredyty, pożyczki, zaległości wobec urzędów. Banki udzielają informacji spadkobiercom po przedstawieniu aktu zgonu i dokumentu potwierdzającego prawo do spadku.
Pomocna jest Centralna Informacja o Rachunkach — pozwala ustalić, w których bankach i SKOK-ach zmarła osoba miała rachunki.
Przyjęcie, odrzucenie, dobrodziejstwo inwentarza
Masz trzy opcje: przyjęcie proste (odpowiadasz za długi całym majątkiem), przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiadasz do wartości spadku) albo odrzucenie. Oświadczenie składa się u notariusza lub w sądzie.
Jeśli odrzucasz spadek, pamiętaj, że przechodzi on na kolejnych spadkobierców — w tym na dzieci. Odrzucenie w imieniu małoletniego wymaga zgody sądu opiekuńczego, a to trwa, więc zacznij wcześnie.
Notariusz czy sąd
Akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza wymaga zgodnej obecności wszystkich spadkobierców i zwykle trwa jedno spotkanie. Postępowanie sądowe jest konieczne, gdy jest spór, gdy któryś ze spadkobierców jest nieznany lub gdy sprawa ma element zagraniczny.
Podatek i zgłoszenie do urzędu skarbowego
Najbliższa rodzina (grupa zerowa: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierbowie) jest zwolniona z podatku od spadków, pod warunkiem zgłoszenia nabycia na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia lub sporządzenia aktu poświadczenia.
Przekroczenie terminu oznacza opodatkowanie na zasadach ogólnych — to jeden z najkosztowniejszych błędów formalnych po śmierci bliskiej osoby.
Dział spadku i uporządkowanie majątku
Po stwierdzeniu nabycia spadku majątek jest wspólny. Dział spadku — umowny u notariusza lub sądowy — dzieli konkretne składniki. Dopiero po nim można sprawnie sprzedać nieruchomość, przepisać pojazd czy zamknąć rachunki.
Zrób następny krok
Odhaczaj sprawy w interaktywnej liście, policz budżet ceremonii albo poproś o oferty firm z Twojej okolicy. Wszystko bezpłatnie.
Częste pytania
Czy muszę iść do notariusza, jeśli spadek jest niewielki?+
Formalne stwierdzenie nabycia jest potrzebne wszędzie tam, gdzie trzeba przepisać własność lub wypłacić środki: w bankach, wydziale komunikacji, księgach wieczystych.
Co z długami zmarłego?+
Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza odpowiadasz tylko do wartości odziedziczonego majątku. Przy przyjęciu prostym — całym swoim majątkiem.
Czy dyspozycja na wypadek śmierci wchodzi do spadku?+
Nie. Środki wypłacone z dyspozycji bankowej trafiają do wskazanej osoby poza masą spadkową, w granicach limitu ustawowego.
Materiał informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przepisy i stawki sprawdzaliśmy 2026-08-20.