Spadek z długami — jak i kiedy go odrzucić
Spadek to nie tylko majątek — to również długi, poręczenia i zaległości. Prawo daje spadkobiercy sześć miesięcy na decyzję, a jej brak ma z góry określony skutek. Poniżej pełna procedura odrzucenia spadku wraz z najczęstszą pułapką: dziećmi, które wchodzą na miejsce rodzica.
8 min czytania · aktualizacja 2026-08-30 · redakcja Navemori
Najważniejsze w skrócie
- —Termin: 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania.
- —Brak oświadczenia = przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiedzialność do wartości spadku.
- —Oświadczenie składa się u notariusza albo w sądzie rejonowym.
- —Po odrzuceniu spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców — w tym na małoletnie dzieci.
Trzy możliwe decyzje
Spadkobierca może spadek przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić. Przyjęcie wprost oznacza odpowiedzialność za długi całym majątkiem — dziś rzadko wybierane.
Brak jakiegokolwiek oświadczenia w terminie skutkuje przyjęciem z dobrodziejstwem inwentarza, czyli ograniczeniem odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku.
Jak liczyć sześć miesięcy
Termin biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania — najczęściej od dnia śmierci, ale przy dalszej rodzinie od dnia, w którym dowiedział się o odrzuceniu spadku przez wcześniejszą osobę.
To rozróżnienie ratuje wiele osób, które o spadku po dalekim krewnym dowiedziały się z pisma komornika.
Gdzie i jak złożyć oświadczenie
Oświadczenie o odrzuceniu składa się przed notariuszem albo w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania. Notariusz jest szybszy, sąd tańszy.
Po złożeniu warto zachować odpis — będzie potrzebny przy ewentualnych roszczeniach wierzycieli i przy sprawie spadkowej pozostałych spadkobierców.
- Notariusz: taksa za oświadczenie plus opłaty za wypisy.
- Sąd: opłata sądowa od oświadczenia, dłuższy termin rozprawy.
- Dokumenty: akt zgonu, dane pozostałych spadkobierców, dowód osobisty.
Odrzucenie w imieniu dziecka
To najczęstszy błąd w całym procesie. Gdy rodzic odrzuca spadek, w jego miejsce wchodzą jego dzieci — także małoletnie. Za nie oświadczenie składają rodzice, ale w wielu sytuacjach wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego.
Wniosek do sądu należy złożyć przed upływem terminu; jego rozpoznanie wstrzymuje bieg terminu do czasu prawomocnego zakończenia sprawy.
Co, gdy odrzucą wszyscy
Gdy spadek odrzucą wszyscy spadkobiercy ustawowi, dziedziczy gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo Skarb Państwa — i to one odpowiadają za długi do wartości spadku.
Odrzucenie nie zwalnia z obowiązku pochówku, jeśli wynika on z innych przepisów lub z woli rodziny.
Zrób następny krok
Odhaczaj sprawy w interaktywnej liście, policz budżet ceremonii albo poproś o oferty firm z Twojej okolicy. Wszystko bezpłatnie.
Częste pytania
Ile czasu na odrzucenie spadku?+
6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Przy dalszej rodzinie liczy się to zwykle od odrzucenia spadku przez wcześniejszą osobę.
Co, jeśli nie zdążę w terminie?+
Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza — odpowiadasz za długi tylko do wartości stanu czynnego spadku, ale musisz sporządzić wykaz lub spis inwentarza.
Czy trzeba odrzucać spadek w imieniu dzieci?+
Tak, jeśli po odrzuceniu przez rodzica dziecko wchodzi do kręgu spadkobierców. W wielu przypadkach potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego.
Ile kosztuje odrzucenie spadku u notariusza?+
Koszt to taksa notarialna za oświadczenie wraz z wypisami; w sądzie obowiązuje stała opłata od oświadczenia. Sąd jest tańszy, notariusz szybszy.
Materiał informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przepisy i stawki sprawdzaliśmy 2026-08-30.